// Skutki nieterminowego płacenia składek ZUS

Skutki nieterminowego płacenia składek ZUS


Skutki nieterminowego płacenia składek ZUS

Zapłata przez płatnika składek do ZUS po terminie, w którym miał obowiązek je uiścić, następują z różnych powodów. Zdarza się też, że zwłoka w opłaceniu składek jest wynikiem niedopilnowania. Za opóźnienia trzeba niestety płacić. Zapłata składek po terminie wiąże się bowiem z określonymi konsekwencjami, niekoniecznie finansowymi.

Odsetki za zwłokę

Podstawową sankcją (o charakterze obligatoryjnym) nakładaną na płatników niewywiązujących się z terminowego regulowania należnych zobowiązań do ZUS, są odsetki za zwłokę. Płatnik opłaca je sam, bez uprzedniego wezwania przez ZUS. Nalicza je w wysokości i na zasadach określonych w Ordynacji podatkowej. Naliczanie odsetek za zwłokę rozpoczyna się od dnia następującego po dniu upływu obowiązującego terminu płatności, w którym płatnik miał obowiązek dokonać wpłaty składek na rachunek bankowy ZUS, zaś kończy – w dniu wpłacenia zaległości.

Jeśli płatnik wpłaci składki po obowiązującym go terminie płatności i nie doliczy do nich odsetek za zwłokę, wówczas dokonaną wpłatę ZUS rozliczy proporcjonalnie na poczet należności głównej oraz należnych z tego tytułu odsetek za zwłokę. Od pozostałej do opłacenia części składek nadal należne będą odsetki za zwłokę, liczone na ogólnych zasadach.

Bez zaświadczenia o niezaleganiu

Zaświadczenie o niezaleganiu w opłacaniu składek ubezpieczeniowych jest wydawane przez ZUS na żądanie ubiegającego się o nie płatnika. Dokument ten potwierdza, że na dany dzień płatnik nie posiada jakichkolwiek zaległości w opłacaniu składek ubezpieczeniowych (nie tylko za siebie, ale również za osoby zatrudnione w firmie, np. pracowników czy zleceniobiorców). Z reguły jest ono potrzebne płatnikowi, który uczestniczy w przetargu lub ubiega się w banku o udzielenie kredytu.

Takiego zaświadczenia nie otrzyma płatnik, który nie uregulował należnych składek w terminie.

Kara grzywny

W przypadku gdy o nieopłaconych przez płatnika składkach do ZUS, a w szczególności składce na ubezpieczenie zdrowotne dowie się np. pracownik czy zleceniobiorca, najczęściej ma wtedy obawy, że nie będzie miał prawa do świadczeń zdrowotnych. Nie powinien jednak się o to martwić, ponieważ każda osoba, czy to zatrudniona na podstawie umowy o pracę, czy wykonująca umowę zlecenia, jest objęta tym ubezpieczeniem obligatoryjnie. Bez żadnych więc ograniczeń (oczywiście w czasie trwania ubezpieczenia oraz jeszcze przez 30 dni po jego ustaniu) może korzystać z przysługujących świadczeń zdrowotnych gwarantowanych przez NFZ.

Warto natomiast zaznaczyć, że płatnik, który nie odprowadza w terminie składek zarówno na ubezpieczenie zdrowotne, jak i ubezpieczenia społeczne, naraża się na karę grzywny .

Przerwane ubezpieczenie chorobowe

Jeśli płatnikiem jest osoba fizyczna prowadząca pozarolniczą działalność, to zapłata przez niego składek na ubezpieczenia społeczne po terminie, oprócz odsetek za zwłokę, może skutkować wyłączeniem go z dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Tak będzie oczywiście wtedy, gdy przedsiębiorca przystąpił do tego ubezpieczenia. Osoby prowadzące pozarolniczą działalność podlegające z tego tytułu obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalno-rentowym mogą bowiem być objęte ubezpieczeniem chorobowym tylko dobrowolnie, na swój wniosek.

Sytuacje, w których dobrowolne ubezpieczenie chorobowe ustaje, zostały wyszczególnione w art. 14 ust. 2 ustawy systemowej. Wśród nich wymienia się nieopłacenie w terminie składki należnej na to ubezpieczenie. Wówczas ubezpieczenie chorobowe ustaje od pierwszego dnia miesiąca, za który płatnik spóźnił się z zapłatą składki. Jeśli natomiast za część miesiąca płatnik-przedsiębiorca pobrał zasiłek, ubezpieczenie chorobowe ustaje od dnia następującego po dniu, za który zasiłek ten przysługuje.

W takiej sytuacji ZUS automatycznie wyłącza przedsiębiorcę z dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. ZUS może wyrazić zgodę na opłacenie składki po terminie, ale następuje to jednak tylko w uzasadnionych przypadkach i wyłącznie na wniosek przedsiębiorcy.

Zapłata składek ubezpieczeniowych po terminie nie spowoduje natomiast wyłączenia z tego ubezpieczenia zatrudnionych przez przedsiębiorcę zleceniobiorców. Wprawdzie również dla tych osób ubezpieczenie chorobowe ma dobrowolny charakter, to jednak wobec nich nie stosuje się przywołanego wcześniej art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy systemowej.

Zabezpieczenie przed konsekwencjami

Płatnik mając chwilowe braki odpowiednich środków finansowych na terminową zapłatę składek do ZUS i wiedząc, że będzie tymi środkami dysponował za niedługi czas, warto, aby zabezpieczył się przed negatywnymi konsekwencjami nieterminowej zapłaty składek ubezpieczeniowych i skorzystał z możliwości odroczenia terminu ich płatności. Uniknie w ten sposób dodatkowych zobowiązań finansowych w postaci odsetek za zwłokę, a w razie gdy zaległości zostały już skierowane na drogę egzekucji – także kosztów egzekucyjnych. W stosunku do należności, których termin zapłaty został odroczony, nie nalicza się bowiem odsetek za zwłokę. Wprawdzie w zamian ZUS pobiera opłatę prolongacyjną, to jednak jest ona niższa niż wysokość odsetek. Plusem jest też, że płatnik, któremu odroczono termin zapłaty należności, może otrzymać z ZUS zaświadczenie o niezaleganiu w opłacaniu składek.